สร้างแหล่งน้ำบนพื้นที่สูง สู้ปัญหาภัยแล้ง

“ความแห้งแล้งบนพื้นที่สูงเกิดขึ้นบ่อยครั้ง เพราะฝนไม่ตกตามฤดูกาล บางปีฝนตกหนักแต่ดินไม่อุ้มน้ำไว้ โดยเฉพาะปีนี้ ประเทศไทยต้องเตรียมวิกฤติภัยแล้ง ที่คาดว่าจะมีความรุนแรงมากในรอบ 40 ปี ทำให้เกษตรกรบนพื้นที่สูง 424,936 ไร่ 296 ชุมชน 28,725 ครัวเรือน ที่มีการปลูกข้าว พืชผัก และผลไม้ ได้รับผลกระทบผลผลิตเสียหาย ไม่ให้ผลผลิต ยังไม่นับรวมการเลี้ยงปศุสัตว์และประมง ที่โครงการหลวง และสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) หรือ สวพส. เข้าไปส่งเสริมสร้างรายได้”

นายวิรัตน์ ปราบทุกข์ ผอ.สวพส. เผยว่า สถาบันได้ร่วมมือกับ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กรมป่าไม้ กรมทรัพยากรน้ำ กรมทรัพยากรน้ำบาดาล กรมชลประทาน กรมพัฒนาที่ดิน และเกษตรกรในชุมชนบนพื้นที่สูง แก้ปัญหาภัยแล้ง…สร้างฝายต้นน้ำ 5 แห่ง ถังเก็บน้ำกับบ่อพวง 111 จุด สร้างระบบส่งน้ำกระจายน้ำ ระยะทาง 124,980 เมตร เน้นการสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชน สนับสนุนจ้างแรงงานคนในพื้นที่ช่วยเหลือให้มีอาชีพ และมีรายได้เสริม

“โครงการพัฒนาแหล่งน้ำและระบบกระจายน้ำขนาดเล็ก เพื่อแก้ไขปัญหาภัยแล้ง ทำให้เกษตรกรมีน้ำไว้ปลูกข้าว พืชผัก ไม้ผล ปลูกป่าเพิ่ม มีน้ำไปใช้เลี้ยงสัตว์ ในบ่อน้ำ บ่อพลวง สามารถปล่อยปลาได้อีกหลายชนิดไว้เป็นอาหารชุมชน และหากสัตว์น้ำมีปริมาณเพิ่มขึ้นยังสามารถจับนำไปขายสร้างรายได้ เป็นการช่วยบรรเทาปัญหาความเดือดร้อนของชาวบ้านในพื้นที่ในระดับชุมชนได้อีกด้วย”

หลังสร้างเสร็จจะให้ชุมชนเข้ามามีส่วนในการบริหารจัดการน้ำ ฝึกสอนวิธีการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีระบบสูบน้ำ ทั้งจากพลังไฟฟ้า จากพลังงานแรงโน้มถ่วงของโลก จัดทำใช้แผนที่ดินรายแปลง เพื่อวางแผนพัฒนาแหล่งน้ำ ให้ตรงกับความต้องการของชุมชน ถูกต้องเหมาะสมของแต่ละพื้นที่ จัดทำแผนปฏิบัติการรายพื้นที่ ให้ความสำคัญกับการอนุรักษ์และฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ของป่าต้นน้ำลำธาร เพิ่มความหลากหลายทางชีวภาพ และสร้างความชุ่มชื้นให้กับระบบนิเวศต้นน้ำ ให้มีน้ำใช้ไปตลอดทั้งปี หรือตลอดฤดูการผลิต เพื่อรองรับสถานการณ์ภัยแล้งที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

การส่งเสริมและพัฒนาชุมชน จะต้องเป็นไปอย่างถูกต้องเหมาะสมตามระเบียบกฎหมาย และแผนการใช้ที่ดิน ทำให้ชุมชนมีแหล่งน้ำใช้เพื่อการอุปโภค-บริโภค และเกษตรกรรม ให้มีโอกาสและทางเลือก ก่อให้เกิดการพัฒนาเกษตรที่ยั่งยืน ผลิตพืชผลผลิตได้ตามแผน ใช้พื้นที่น้อยลง ผลผลิตมีความปลอดภัย มีคุณภาพ มีตลาดรองรับ และสร้างรายได้ที่พอเพียงต่อการดำรงชีวิต.