เกษตรแบบยั่งยืน ด้วยวิธีธรรมชาติ

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเน้นความสำคัญในการจัดการทรัพยากรระดับไร่นาในลักษณะที่จะมุ่งใช้ประโยชน์จากธรรมชาติ ซึ่งจะมีความสอดคล้องกับวิธีการที่สำคัญของพระองค์อีกประการหนึ่งคือ การประหยัด ทรงเน้นความจำเป็นที่จะลดค่าใช้จ่ายในการทำมาหากินของเกษตรกรลงให้เหลือน้อยที่สุด โดยอาศัยพึ่งพิงธรรมชาติเป็นปัจจัยสำคัญ วิธีการของพระองค์มีตั้งแต่การสนับสนุนให้เกษตรกรใช้โคกระบือในการทำนามากกว่าการใช้เครื่องจักร ให้มีการปลูกพืชหมุนเวียน โดยเฉพาะพืชตระกูลถั่ว เพื่อลดค่าใช้จ่ายเรื่องปุ๋ย หรือกรณีที่จำเป็นต้องใช้ปุ๋ยก็ทรงสนับสนุนให้เกษตรกรใช้ปุ๋ยธรรมชาติแทนปุ๋ยเคมีซึ่งมีราคาแพง รวมทั้งให้หลีกเลี่ยงการใช้สารเคมีต่างๆ ที่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และคุณภาพของดินในระยะยาว ทำให้ราษฎรอยู่ในชุมชนและสภาพสิ่งแวดล้อมที่ดี และมีฐานะทางเศรษฐกิจที่ดีขึ้น ซึ่งเป็นหลักการสำคัญของ “การเกษตรยั่งยืน”(กรมวิชาการเกษตร, ๒๕๓๙: ๑๗๐-๑)

ระบบเกษตรยั่งยืนควรมีลักษณะการจัดการทรัพยากรการผลิตทางการเกษตรที่เลียนแบบระบบนิเวศของป่าธรรมชาติ คือมีความหลากหลายทางชีวภาพ มีกลไกควบคุมตัวเอง มีการพึ่งพาปัจจัยการผลิตจากภายนอกน้อยที่สุดตามความจำเป็น สำหรับการป้องกันและกำจัดศัตรูพืชพยายามลดการใช้สารเคมี โดยการใช้วิธีการจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน กล่าวคือควรให้ความสำคัญกับระบบการปลูกพืชที่เกื้อกูลกันเพื่อสร้างความสมดุลตามธรรมชาติในระบบการเกษตร (สุพัตรา, ๒๕๔๐: ๗๖-๗)

ในปัจจุบัน มีการทดลองวีธีการเกษตรยั่งยืนในพื้นที่ศูนย์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี จังหวัดเพชรบุรี ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนฯ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองฯ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ฯ เป็นต้น มีกิจกรรมต่างๆ ที่เป็นไปตามแนวพระราชดำริและสอดคล้องกับหลักการของเกษตรยั่งยืน ที่สำคัญได้แก่ ระบบการปลูกพืชหมุนเวียน ระบบการเกษตรแบบผสมผสาน ระบบวนเกษตร และระบบเกษตรธรรมชาติ

การเกษตรแบบยั่งยืนคืออะไร
การเกษตรแบบยั่งยืน นั้นก็ถือเป็นระบบเกษตรกรรมที่มีหลักการใหญ่ๆ คล้ายคลึงกัน ซึ่งการเกษตรในลักษณะแบบนี้นั้นก็จะเป็นการให้ความสำคัญของระบบนิเวศ ผลผลิต คุณภาพที่ดี และเพียงพอต่อเกษตรกร และผู้บริโภค ซึ่งการเกษตรแบบยั่งยืนนั้นก็ถือเป็นสิ่งที่ให้ความสำคัญกับชุมชนเป็นอย่างมากเลยนะครับ เพราะจุดมุ่งหมายหลักๆ ของการทำเกษตรแบบยั่งยืนนั้นก็จะเป็นการผลิตอาหารและปัจจัยที่มีความจำเป็นต่อการดำรงชีวิตมากกว่าผลิตเพื่อการส่งออกนั่นเอง ซึ่งก็จะมีการใช้ทรัพยากรธรรมชาติให้เกิดประโยชน์ให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ อย่างไรก็ตามนั้นวัตถุดิบที่ได้จากการทำการเกษตรในลักษณะแบบนี้นั้นก็จะเป็นสิ่งที่ดีเป็นอย่างมากเลย เพราะมันทำให้สิ่งที่เรากินเข้าไปนั้นก็ไม่มีสารพิษตกค้างอยู่ในร่างกายของเราอีกด้วยนั่นเอง อย่างไรก็ตามนั้นก็จะทำให้การใช้ชีวิตของเรานั้นมีความสุขและสามารถที่จะอยู่ร่วมกับธรรมชาติได้อย่างดีนั่นเอง

เกษตรกรรมแบบยั่งยืนนั้นก็จะเป็นระบบเกษตรกรรมที่เกี่ยงข้องกับการผสมผสานและเชื่อมโยงระหว่างดิน การเพาะปลูก และการเลี้ยงสัตว์ต่างๆ ซึ่งสิ่งต่างๆ ที่นำมาใช้นั้นก็จะเป็นสิ่งที่ดีต่อธรรมชาติและร่างกายของมนุษย์เป็นอย่างมากอีกด้วย อย่างไรก็ตามนั้นการนำเทคนิคต่างๆ มาปรับใช้นั้นก็เพื่อที่จะให้เกิดความยั่งยืนทางด้านเศรษฐกิจ เพราะจะมีการหมุนเวียนการปลูกพืชที่ช่วยเพิ่มผลผลิตได้เป็นอย่างดีนั่นเอง แถมยังลดการใช้เครื่องจักรและปุ๋ยหรือสารกำจัดวัชพืชนั่นเอง แถมยังจะทำให้ความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อมนั้น ก็จะทำให้สิ่งแวดล้อมต่างๆ ที่เราเห็นอยู่นั้นก็จะเป็นสิ่งที่ดีไม่มีอันตราย ทำให้น้ำ ดิน และอื่นๆ นั้นก็จะกลับมาอยู่ในสภาพที่สมบูรณ์แบบนั่นเอง อย่างไรก็ตามนั้นความยั่งยืนด้านสังคมนั้นก็ถือเป็นอีกหนึ่งสิ่งที่สำคัญเป็นอย่างมาก เพราะเทคนิคเกษตรบางประเภทนั้นก็จะทำให้เกิดการเป็นอยู่ที่ดีมีความยุติธรรมและปีกแผ่นในสังคมนั่นเอง

อย่างไรก็ตามนั้นในประเทศไทยก็มีการผลักดันให้ทุกๆ หน่วยงานนั้นส่งเสริมกับการเกษตรในลักษณะแบบนี้ด้วยนะครับเพื่อที่จะสามารถที่จะตอบสนองต่อความต้องการของมนุษย์ได้เป็นอย่างดี แถมยังทำให้ชุมชนที่อยู่ร่วมกันนั้นก็จะไม่ได้รับผลกระทบจากการทำการเกษตร ดังนั้นถ้าในทุกพื้นที่ในประเทศไทยให้ความสนใจกับการเกษตรในลักษณะแบบนี้ผมเชื่อเลยนะครับว่าจะทำให้ผลผลิตต่างๆ รวมถึงสภาพแวดล้อมต่างๆ ตามป่า แม่น้ำ ในประเทศไทยนั้นก็จะคงมีความอุดมสมบูรณ์เหมือนสมัยก่อนอย่างแน่นอนนั่นเอง ดังนั้นการเกษตรแบบยั่งยืนก็ถือเป็นอีกหนึ่งสิ่งที่ดีเป็นอย่างมากเลยนะครับเพราะอย่างที่บอกไปมันสามารถที่จะตอบสนองต่อความต้องการของคน และชุมชนได้เป็นอย่างดีนั่นเอง

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *