วิธีเปลี่ยนท่อนไม้ ให้กลายเป็นเห็ด

สวัสดีครับวันนี้พาทุกท่านมาเรียนเกษตรง่ายๆกับครูชาตรี เรื่องการเปลี่ยนท่อนไม้เหลือใช้ กลายเป็นเห็ด เป็นคำถามของคุณ Mrjew Focus Phichet ที่ถามครูชาตรี ว่า “อยากรู้เรื่องวิธีการจัดการกิ่งไม้ในสวนครับ คือเวลาตัดแต่งกิ่งไม้ในสวนปกติควรทำอย่างไรดีครับ คือไม่มีอุปกรณ์ย่อยกิ่งพวกนี้ จะรอให้ย่อยสลายเองก็น่าจะนานมากครับ ขอบคุณครับ “

สำหรับคำถามนี้มีวิธีจัดการหลากหลายแบบครับ จัดการกิ่งไม้ในสวนแถมมีรายได้อีกด้วยนะครับ โดยเฉพาะกิ่งไม้ใหญ่ๆที่ย่อยสลายยาก สำหรับไอเดียที่นำมาเสนอวันนี้ เพื่อเป็นทางเลือกสำหรับคนที่มีท่อนไม้ แต่ต้องบอกก่อนนะครับว่า เห็ดจากท่อนไม้จะมีคุณภาพสู้เห็ดก้อนไม่ได้ทั้งสี และความสวยงาม แต่แทบไม่ต้องลงทุน

สำหรับไม้ที่เราสามารถเพาะเห็ดได้นั้นสามารรถเพาะได้เกือบทุกชนิด เพาะเห็ดหูหนู ทั้ง ไม้พุทรา มะม่วง ไทร ขนุน มะขาม สะแก นุ่น ก้ามปู กระถินณรงค์ นนทรี ฯลฯ เห็ดที่นิยมเพราะเช่น เห็ดหูหนู เห็ดนางรม เห็ดขอน เห็ดลม เห็ดหอม เป็นต้น

สำหรับขั้นตอนการทำท่อนไม้ให้กลายเป็นเห็ด มีดังนี้
ขั้นตอนที่ 1 เริ่มตั้งแต่เตรียมท่อนไม้ ควรมีเส้นผ่าศูนย์กลางตั้งแต่10-15 ซม.เล็กกว่านี้ได้ไหม ตอบว่าได้แต่จะผุเร็ว ความยาว 1-1.2 เมตร ไม้ต้องสด ไม้มียางตัดทิ้งไว้7 วัน

ขั้นตอนที่ 2 เจาะรูที่ท่อนไม้ด้วยสว่านขนาด 5 – 6 หุน ลึกประมาณ 3-5ซม. ห่างกันประมาณ 10 ซม.

ขั้นตอนที่ 3 การยอดหัวเชื้อเห็ดเรามี2แบบ แบบขวดข้าวฟ่าง หยอดหัวเชื้อเห็ดลงไปรูละ 3-4 เม็ด ถ้าเป็นก้อนขยี้ให้ละเอียด ยัดลงไปในรู้ที่เราเจาะ ใช้ไม้ตอกให้แน่น นำฝาจีบ (ฝาขวดน้ำอัดลม) มาปิดรู ใช้ค้อนตอกเบาๆ ที่ฝาให้จมในท่อนไม้

ขั้นตอนที่ 4 การบ่มเชื้อหัวใจสำคัญการเพาะเห็ดบนท่อนไม้ ท่อนไม้ที่ใส่เชื้อเห็ดแล้ว ไปวางไว้ในที่ร่มอากาศถ่ายเท โคนต้นไม้ใหญ่ ไม่มีลมโกรกแรง ต้องหาวัสดุรองเพื่อไม่ให้ขอนไม้ถูกพื้นโดยตรง วางขอนไม้ในลักษณะไม้หมอนรถไฟ กองสูง 1-1.5 เมตร ควรกลับกองไม้และพลิกทุก15วันหรืออย่างน้อย1เดือน เพื่อให้เส้นใยกระจายทั่วท่อนไม้ สำหรับระยะพักไม้ เห็ดหูหนูพักไว้ 2-3 เดือน เห็ดขอนขาวและเห็ดลม 4-6 เดือน เห็ดหอม 6-8 เดือน

ขั้นตอนที่ 5 นำท่อนไม้ที่บ่มเชื้อพอแล้ว ลงแช่น้ำประมาณ 18-24 ชั่วโมง ต้องกดให้จม

ขั้นตอนที่ 6 ก่อนนำเข้าโรงเรือนใช้ค้อนทุบหัวไม้ทั้งสองด้านเพื่อกระตุ้นเส้นใยเห็ด

ขั้นตอนที่ 7 วางขอนไม้แบบเผาข้าวหลาม รดน้ำที่พื้นโรงเรือนและขอนไม้ วันละ 2-3 ครั้ง ประมาณ 4-5 วัน เห็ดก็จะเริ่มออกดอกมาให้เห็น และสามารถเก็บได้ภายใน 4-5 วัน ซึ่งเห็ดแต่ละรุ่นจะเก็บได้ประมาณ 10-12 วัน

ประมาณ 1 อาทิตย์ เห็ดก็จะออกดอกมาให้เก็บกิน เมื่อเก็บแล้ว ให้พักท่อนไว้ 2 วัน แล้วก็เริ่มรดน้ำใหม่ สำหรับขนากท่อนไม้มีผลต่อความนานในการเกิดดอก ท่อนไม้ใหญ่ก็จะสามารถทำให้เห็ดออกติดต่อกันได้นานบางครั้ง 2-3 ปี